5 สาเหตุเป็นตากุ้งยิงซ้ำๆ และวิธีรักษาให้หายขาด

ปัญหาตากุ้งยิงที่กลับมาเป็นซ้ำแล้วซ้ำเล่า แม้จะดูแลรักษาความสะอาดอย่างดีเยี่ยม เป็นความผิดปกติทางตาที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตโดยตรง อาการบวมแดง เจ็บปวด และการเกิดก้อนที่เปลือกตา ไม่ได้มีสาเหตุมาจากความสกปรกเพียงมิติเดียว ต้นตอที่แท้จริงมักซ่อนอยู่ลึกลงไปในโครงสร้างของต่อมไขมันบริเวณขอบเปลือกตา และพฤติกรรมการใช้สายตาในชีวิตประจำวัน

คนไทยจำนวนมากมีความเชื่อแต่โบราณว่าตากุ้งยิงเกิดจากการแอบดูคนอาบน้ำ ซึ่งในทางการแพทย์แล้ว อาการนี้คือการติดเชื้อแบคทีเรียหรือการอุดตันของต่อมไขมันที่ขอบเปลือกตา การรักษาที่ปลายเหตุด้วยการเจาะหนองหรือใช้ยาแก้อักเสบเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถหยุดยั้งวงจรการเกิดซ้ำได้ หากเราไม่เข้าไปแก้ไขที่ระบบการระบายไขมันและพฤติกรรมที่กระตุ้นให้เกิดการอักเสบ

“ในมุมมองของหมอ อาการตากุ้งยิงที่กลับมาเป็นซ้ำทุกเดือน คือสัญญาณเตือนว่าระบบระบายไขมันที่เปลือกตากำลังมีปัญหา หรือมีพฤติกรรมบางอย่างที่ไปกระตุ้นให้เกิดการอุดตันซ้ำซากค่ะ”

– แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา จักษุแพทย์และผู้ก่อตั้ง Mattaya Vision Center

อาการบวมที่เปลือกตามี 2 ลักษณะหลัก ซึ่งมีแนวทางการดูแลรักษาที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

ลักษณะอาการ	ตากุ้งยิง	ก้อนไขมันอุดตัน
สาเหตุหลัก	ติดเชื้อแบคทีเรียเฉียบพลันบริเวณต่อมไขมันหรือโคนขนตา	ต่อมไขมันอุดตันเรื้อรัง (ไม่มีการติดเชื้อในระยะแรก)
ความรู้สึก	ปวด บวม แดง เจ็บมากเมื่อสัมผัส	ไม่เจ็บ เป็นก้อนนูนแข็ง สร้างความรำคาญ
ลักษณะทางกายภาพ	มีหัวหนองชัดเจน ผิวหนังเปลือกตาบวมแดงร้อน	ผิวหนังเปลือกตาปกติ มีเพียงก้อนนูนแข็งอยู่ภายใน
ระยะเวลาการเกิด	เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 1-3 วัน	ค่อยๆ โต ใช้เวลานานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน

หากพบก้อนนูนแข็งที่กดแล้วไม่เจ็บ อาการนี้ไม่ใช่ตากุ้งยิง แต่เป็นก้อนไขมันอุดตันที่เปลือกตา การรับประทานยาแก้อักเสบจะไม่ช่วยให้ก้อนไขมันยุบตัว ต้องอาศัยการประคบอุ่นอย่างสม่ำเสมอ หรือให้จักษุแพทย์ทำการสะกิดออก

1. ภาวะเปลือกตาอักเสบเรื้อรัง

เมื่อขอบเปลือกตาหรือโคนขนตามีความอ่อนแอ จะกลายเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียและไรขนตา เชื้อโรคเหล่านี้จะเข้าสู่ต่อมไขมันได้ง่ายกว่าปกติ ส่งผลให้เกิดการอักเสบซ้ำซากไม่จบสิ้น

2. ต่อมไขมันที่เปลือกตาทำงานผิดปกติ

ต่อมไขมันที่ขอบเปลือกตาทำหน้าที่สร้างชั้นไขมันมาเคลือบน้ำตาเพื่อป้องกันการระเหย หากต่อมไขมันทำงานผิดปกติ ไขมันที่ผลิตออกมาจะข้นเหนียวและระบายออกยาก นำไปสู่การอุดตันสะสมจนกลายเป็นก้อน และเอื้อต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

3. การล้างเครื่องสำอางไม่หมดจด

คราบอายไลเนอร์หรือมาสคาร่าที่ตกค้างอยู่บริเวณขอบเปลือกตาด้านใน หรือโคนขนตา จะเข้าไปอุดตันรูเปิดของต่อมไขมันโดยตรง เมื่อไขมันระบายไม่ได้ จะเปลี่ยนสภาพเป็นก้อนแข็งและกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรคชั้นดี

4. ระบบภูมิคุ้มกันลดลงจากการพักผ่อนน้อย

อาการตากุ้งยิงมักกำเริบในช่วงที่ร่างกายอ่อนล้า อดนอน หรือมีความเครียดสะสม เมื่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายอ่อนแอลง การควบคุมปริมาณแบคทีเรียประจำถิ่น บริเวณเปลือกตาจะด้อยประสิทธิภาพ ทำให้เชื้อแบคทีเรียลุกลามและก่อให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย

5. ค่าสายตาผิดปกติที่ซ่อนอยู่ สาเหตุแฝงที่คนมักมองข้าม

เมื่อมีภาวะสายตาสั้น สายตายาว หรือสายตาเอียง ที่ไม่ได้รับการแก้ไข หรือสวมใส่แว่นตาที่มีค่าสายตาไม่ตรงกับปัจจุบัน ร่างกายจะพยายามปรับโฟกัสด้วยการเพ่งมอง สิ่งที่ตามมาคือกล้ามเนื้อตาทำงานหนักจนเกิดอาการตาล้า นำไปสู่อาการระคายเคือง

เมื่อระคายเคืองตา ร่างกายจะตอบสนองด้วยพฤติกรรม การขยี้ตา โดยไม่รู้ตัว มือที่สัมผัสสิ่งของต่างๆ ตลอดวันจะนำเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ต่อมไขมันที่เปลือกตาทันที การขยี้ตาอย่างรุนแรงยังไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันที่เปราะบางอยู่แล้วเกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น

“หมอมักจะย้ำเสมอว่า ตากุ้งยิงไม่ได้เกิดจากแค่เชื้อโรควิ่งเข้าตา แต่เกิดจากท่อระบายไขมันของเรามันอุดตัน และเมื่อเรามีค่าสายตาที่เปลี่ยนไปจนต้องเพ่งและขยี้ตา นั่นคือการนำเชื้อโรคเข้าสู่เปลือกตาโดยตรงค่ะ”

– แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา

การยุติวงจรตากุ้งยิงเรื้อรัง ต้องอาศัยการดูแลสุขภาพเปลือกตาควบคู่ไปกับการแก้ไขปัญหาสายตา

การประคบอุ่นอย่างถูกวิธี

ความร้อนคือหัวใจสำคัญในการละลายไขมันที่ข้นเหนียวให้กลับมาเหลวและระบายออกจากต่อมได้ตามปกติ

• ใช้แผ่นประคบตาสำเร็จรูป หรือผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่น อุณหภูมิประมาณ 40-45 องศาเซลเซียส
• ประคบทิ้งไว้ 10-15 นาที เพื่อให้ความร้อนซึมลึกถึงชั้นไขมัน
• ปฏิบัติอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง (เช้า-เย็น) ในช่วงที่มีอาการ หรือทำวันละ 1 ครั้งเพื่อป้องกันการอุดตัน

การพักสายตาเพื่อลดอาการตาล้า

ใช้สูตร 20-20-20 เพื่อลดความเสี่ยงในการขยี้ตา ทุกการใช้สายตา 20 นาที ให้มองไกลออกไป 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที พร้อมกระพริบตาให้บ่อยขึ้นเพื่อกระตุ้นการทำงานของต่อมไขมัน

การแก้ไขค่าสายตาให้คมชัด

หากสังเกตว่าต้องหยีตาเพื่อมองภาพ หรือมีอาการตาล้าบ่อยครั้ง ควรเข้ารับ การตรวจวัดสายตาอย่างละเอียด เพื่อตัดแว่นสายตาที่เหมาะสม การมองเห็นที่คมชัดจะช่วยหยุดพฤติกรรมการเพ่งและการขยี้ตา ซึ่งเป็นการตัดวงจรการนำเชื้อโรคเข้าสู่ดวงตาอย่างยั่งยืน

การแก้ปัญหาดวงตาที่ซับซ้อนต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง ที่ Mattaya Vision Center เรามีระบบการทำงานร่วมกันระหว่างจักษุแพทย์และนักทัศนมาตร

• จักษุแพทย์ (แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา) รับหน้าที่ประเมินสุขภาพดวงตา วินิจฉัยแยกโรคตากุ้งยิง ก้อนไขมันอุดตัน หรือภาวะเปลือกตาอักเสบ พร้อมให้การรักษาโรคตาอย่างตรงจุด
• นักทัศนมาตร ทำหน้าที่ตรวจวัดสายตาอย่างละเอียดภายใต้การดูแลของจักษุแพทย์ เพื่อค้นหาความผิดปกติของค่าสายตาที่เป็นต้นตอของอาการตาล้า

เราออกแบบ เลนส์โปรเกรสซีฟ และเลนส์สายตาทุกชนิดให้ตอบโจทย์พฤติกรรมการใช้ชีวิต (ราคาเริ่มต้น 9,900 บาท – ราคาเริ่มต้นอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ให้ตรวจสอบกับ Mattaya Vision Center อีกครั้ง) โดยมีจุดเด่นคือระบบ ทดลองใส่เลนส์โปรเกรสซีฟ ก่อนตัดแว่น เพื่อให้มั่นใจว่าคุณจะได้รับการมองเห็นที่สบายตาที่สุด

พบกับ Mattaya Vision Center ได้ทั้ง 5 สาขา

• ร้านแว่น Mattaya Vision Center รพ.พญาไท 1
• สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• สาขาเอ็มโพเรียม
• สาขาเมกาบางนา
• สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า