ใส่คอนแทคเลนส์ ใช้น้ำตาเทียมอะไรดี? จักษุแพทย์แนะวิธีเลือก

ใส่คอนเทคเลนส์แล้วตาแห้ง ไม่สบายตา เมื่อเราหยอดน้ำตาเทียมแล้วทำไมมีอาการแสบตา ระคายเคืองตาเพิ่มขึ้น ทั้งที่หยอดน้ำตาเทียมเพื่อเพิ่มความชุ่มชื่นดวงตา แบบนี้เราควรเลือกน้ำตาเทียมแบบไหน ถึงจะลดอาการเหล่านี้ลงได้ 

เคยไหมครับ? นั่งทำงานในห้องแอร์นานๆ หรือโดนลมเป่าหน้าจังๆ แล้วรู้สึกว่าคอนแทคเลนส์ที่เคยนุ่มสบาย เริ่มแห้ง แข็ง และเหมือนจะบาดตา

นี่คือกลไกธรรมชาติที่ไม่ควรมองข้าม เมื่อความชื้นในอากาศต่ำ คอนแทคเลนส์จะเริ่มสูญเสียน้ำและเปลี่ยนสภาพตัวเองเพื่อความอยู่รอด โดยการ ดูดน้ำตา จากผิวตาของเราเข้าไปแทนที่ ส่งผลให้เลนส์แห้ง แข็ง และเกาะติดแน่นกับกระจกตา

อาการฟ้องว่าตาคุณกำลังขาดน้ำขั้นวิกฤต:

• แสบตา เหมือนมีเม็ดทรายในตา
• ระคายเคืองตา ขยี้ตาบ่อยโดยไม่รู้ตัว
• ตาแดง เส้นเลือดฝอยในตาขยายตัว
• น้ำตาไหลพราก (ปฏิกิริยารีเฟล็กซ์เมื่อตาแห้งจัด)

หมอมักจะย้ำเสมอว่า อาการเคืองตาตอนใส่คอนแทคเลนส์ ไม่ใช่เรื่องปกติที่ควรมองข้าม ถ้าปล่อยทิ้งไว้จนกระจกตาถลอก อาจนำไปสู่การติดเชื้อที่รุนแรงจนกู้การมองเห็นกลับมาได้ยากค่ะ — พญ. มัทยา ขวัญอโนชา

ลองจินตนาการว่าคอนแทคเลนส์คือ ฟองน้ำ แผ่นบางๆ ที่วางขวางกั้นระหว่างดวงตากับอากาศ ปกติแล้วกระจกตาของเราต้องการออกซิเจนและความชุ่มชื้นจากน้ำตาที่เคลือบอยู่ตลอดเวลา

เมื่อฟองน้ำนี้แห้ง มันจะเริ่มแย่งน้ำจากตาเราทันที เพื่อคงรูปทรงและความนิ่มเอาไว้ ผลลัพธ์คือตาเราจะแห้งผาก แสบ และมองภาพไม่ชัด การเติมความชุ่มชื้นจึงเป็นสิ่งจำเป็น แต่ไม่ใช่ว่าจะใช้น้ำตาเทียมอะไรก็ได้หยอดลงไป

ทำไมต้องใช้น้ำตาเทียมเฉพาะทาง?

เพราะน้ำตาเทียมทั่วไปมักผสม สารกันเสีย เพื่อยืดอายุการใช้งาน ซึ่งเจ้าสารกันเสียนี้แหละคือตัวปัญหา เพราะฟองน้ำ จะดูดซับสารเคมีเหล่านี้เก็บสะสมไว้ในเนื้อเลนส์ ทำให้ดวงตาเราต้องแช่อยู่กับสารเคมีเข้มข้นตลอดเวลาที่สวมใส่

การเลือกน้ำตาเทียมสำหรับคนใส่คอนแทคเลนส์ ไม่ใช่แค่ดูยี่ห้อ แต่ต้องดูที่ ส่วนประกอบ เป็นหลักครับ แพทย์ขอแนะนำเกณฑ์การเลือกง่ายๆ ดังนี้:

มองหาคำว่า Contact Lens Compatible

ต้องระบุชัดเจนบนฉลากว่าใช้ร่วมกับคอนแทคเลนส์ได้ ซึ่งหมายถึงสูตรที่ผ่านการทดสอบแล้วว่าไม่ทำปฏิกิริยากับวัสดุเลนส์

ต้องเป็น น้ำตาเทียมไร้สารกันเสีย

ข้อนี้สำคัญที่สุด เพราะช่วยตัดวงจรการสะสมสารพิษในเลนส์ ลดความเสี่ยงกระจกตาอักเสบได้ดีที่สุด

เลือกเนื้อน้ำตาที่ไม่เหนียวหนืด

น้ำตาเทียมแบบเจลหรือแบบหนืดมาก อาจทำให้เลนส์มัว และเกิดคราบโปรตีนสะสมบนผิวเลนส์ได้ง่ายขึ้น

ใช้แบบรายวัน

เพื่อความสะอาดสูงสุด และมั่นใจได้ว่าไม่มีสารกันเสียปนเปื้อนแน่นอน

ศัตรูตัวร้ายที่ซ่อนอยู่ในขวดน้ำตาเทียมราคาประหยัด คือสารกันเสียที่ชื่อว่า BAK (Benzalkonium Chloride)

สารตัวนี้มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียในขวดก็จริง แต่เมื่อมันถูกดูดซึมเข้าไปสะสมในเนื้อคอนแทคเลนส์ มันจะทำลายชั้นไขมันที่เคลือบผิวตา และทำลายเซลล์ผิวกระจกตาโดยตรง

ในมุมมองของหมอ การใช้น้ำตาเทียมที่มีสารกันเสียร่วมกับคอนแทคเลนส์ เปรียบเสมือนการวางยาพิษให้ดวงตาตัวเองทีละน้อย คนไข้หลายคนมาด้วยอาการตาแดงเรื้อรัง รักษาไม่หาย เพียงเพราะเลือกใช้น้ำตาเทียมผิดประเภทค่ะ — พญ. มัทยา ขวัญอโนชา

สัญญาณเตือนว่าดวงตาเริ่มแพ้สารกันเสีย:

• ใส่คอนแทคเลนส์ปุ๊บ แสบตาปั๊บ
• ตาแดงก่ำ แม้เพิ่งใส่เลนส์ได้ไม่นาน
• หยอดน้ำตาเทียมแล้วสบายตาแค่แป๊บเดียว สักพักกลับมาแสบหนักกว่าเดิม

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผมสรุปข้อดี-ข้อเสีย ของน้ำตาเทียมแต่ละประเภทมาให้แล้วครับ

คอนแทคเลนส์เปรียบเสมือนฟองน้ำที่แปะอยู่บนดวงตา การเลือกใช้น้ำตาเทียมจึงไม่ใช่เรื่องเล็ก หากคุณใส่คอนแทคเลนส์เป็นประจำ ต้องเลือกน้ำตาเทียมไร้สารกันเสีย เท่านั้น เพื่อถนอมกระจกตา และยืดอายุการใช้งานของเลนส์ให้คงสภาพดี

จำไว้เสมอว่า ดวงตามีคู่เดียว อย่าเสี่ยงใช้น้ำตาเทียมผิดประเภทเพียงเพราะราคาถูกกว่า เพราะค่ารักษาเมื่อกระจกตาอักเสบนั้นแพงกว่าค่าปัญหาสุขภาพตาหลายเท่าครับ

หากคุณมีปัญหาใส่คอนแทคเลนส์แล้วตาแห้ง เคืองง่าย หรือมองไม่ชัด อาจเกิดจากค่าสายตาที่ไม่พอดี หรือปัญหาสุขภาพตาอื่นๆ ลองแวะมาให้หมอและทีมงานช่วยตรวจ Fitting และสุขภาพตาอย่างละเอียดได้เลยนะคะ

• ร้านแว่น Mattaya Vision Center (รพ.พญาไท 1)
• ร้านแว่น Mattaya Clinic สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเอ็มโพเรียม
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเมกาบางนา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า