สายตายาวในเด็ก อันตรายไหม? สิ่งที่พ่อแม่ต้องรู้ก่อนลูกเป็น ตาขี้เกียจ

สายตายาวในเด็กคืออะไร เกิดจากอะไร?

สายตายาวในเด็กเป็นเรื่องของสรีระและการเจริญเติบโต โดยธรรมชาติเด็กทุกคนเมื่อแรกเกิดจะมีภาวะสายตายาวเล็กน้อย สาเหตุเกิดจากกระบอกตายังเติบโตไม่เต็มที่ ขนาดของลูกตาจึงสั้นกว่าปกติ ส่งผลให้แสงที่เข้าสู่ดวงตาหักเหไปตกบริเวณด้านหลังของจอประสาทตา

เมื่อเด็กโตขึ้น ลูกตาจะขยายยาวขึ้นตามธรรมชาติ ค่าสายตายาวนี้จะค่อยๆ ลดลงจนเข้าสู่ภาวะสายตาปกติ ปัญหาจะเกิดขึ้นเมื่อเด็กมีค่าสายตายาวเกินเกณฑ์มาตรฐาน ทำให้ต้องใช้แรงเพ่งมหาศาลเพื่อดึงภาพให้กลับมาตกที่จอประสาทตา ส่งผลให้เกิดอาการตาล้าอย่างรุนแรง ปวดหัวท้ายวัน และสูญเสียสมาธิในการเรียนรู้

สายตายาวซ่อนเร้นต่างจากสายตายาวปกติอย่างไร?

สายตายาวซ่อนเร้นคือภาวะที่เด็กมีสายตายาว แต่การวัดสายตาด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์แบบปกติมักตรวจไม่พบ เนื่องจากเด็กมีกำลังการเพ่งของกล้ามเนื้อตา สูงมาก เด็กสามารถฝืนเพ่งให้ภาพกลับมาคมชัดได้ชั่วคราว แต่จะตามมาด้วยความเจ็บปวดบริเวณกระบอกตา

“ในมุมมองของหมอ อาการปวดหัวหรือการหลีกเลี่ยงการอ่านหนังสือในเด็ก มักเป็นสัญญาณเตือนของภาวะสายตายาวซ่อนเร้นที่ดวงตาพยายามฝืนเพ่งจนกล้ามเนื้อตาล้าค่ะ” — แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา

วิธีสังเกตพฤติกรรมเสี่ยง

• ขยี้ตาบ่อยครั้งระหว่างวัน
• นั่งเรียนแล้วดูเหม่อลอย ไม่สามารถจดจ่อกับกระดานได้นาน
• ทำการบ้านได้เพียงระยะเวลาสั้นๆ แล้วบ่นเบื่อหรือเลิกทำ
• ชอบหยีตาเวลาต้องจ้องมองสิ่งของใกล้ๆ
• บ่นปวดหัวหรือปวดบริเวณกระบอกตาหลังจากการอ่านหนังสือ
• อ่านหนังสือข้ามบรรทัดหรือจับใจความไม่ได้

ตาขี้เกียจเกิดจากสายตายาวได้อย่างไร?

หากปล่อยให้เด็กมีค่าสายตายาวสูงมากๆ หรือมีค่าสายตาสองข้างไม่เท่ากันเป็นเวลานาน สมองจะเริ่มสับสนกับภาพที่ได้รับ เมื่อดวงตาข้างหนึ่งส่งภาพที่ไม่คมชัด สมองจะเลือกรับเฉพาะภาพที่ชัดเจนกว่า และค่อยๆ ตัดสัญญาณภาพจากตาข้างที่ผิดปกติทิ้งไป

ดวงตาข้างที่ถูกสมองปฏิเสธสัญญาณจะหยุดพัฒนาการมองเห็นและกลายเป็นตาขี้เกียจถาวร ช่วงเวลาทองของการพัฒนาจอประสาทตาและการมองเห็นคือช่วงก่อนอายุ 9 ปี หากเลยช่วงวัยนี้ไปแล้ว การกู้คืนการมองเห็นให้กลับมาเป็นปกติจะทำได้ยากมาก

การวัดสายตาเด็กมีความซับซ้อนกว่าผู้ใหญ่เพราะเหตุใด?

ระบบกล้ามเนื้อตาของเด็กมีความแข็งแรงและมีกำลังเพ่งสูง เครื่องคอมพิวเตอร์วัดสายตาทั่วไปมักจะอ่านค่าคลาดเคลื่อน ทำให้ได้ผลลัพธ์เป็นสายตาสั้นเทียมหรือสายตายาวที่ต่ำกว่าความเป็นจริง กระบวนการที่ถูกต้องและแม่นยำที่สุดต้องอาศัยการหยอดยาขยายม่านตา

การหยอดยาจะช่วยคลายกล้ามเนื้อตาที่เกร็งตัวจากการเพ่งมองให้คลายออกจนสุด ทำให้สามารถตรวจหาค่าสายตาที่แท้จริงและค้นพบสายตายาวที่ซ่อนอยู่ได้ หัตถการนี้ต้องอยู่ภายใต้การดูแลและควบคุมโดยจักษุแพทย์ เท่านั้น เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของตัวเด็ก

การรักษาภาวะสายตายาวในเด็กที่ปลอดภัยและตรงจุดที่สุดคือการสวมใส่แว่นสายตา เพื่อลดภาระการทำงานของกล้ามเนื้อตา ขจัดอาการปวดหัว และคืนความสามารถในการเรียนรู้

“หมอมักจะย้ำเสมอว่า แว่นตาสำหรับเด็กไม่ใช่แค่เครื่องประดับ แต่คืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ช่วยรักษาการมองเห็นและป้องกันภาวะตาขี้เกียจค่ะ” — แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา

เราใช้ระบบการตรวจแบบ Dual-Specialist ที่ประสานการทำงานระหว่างสองผู้เชี่ยวชาญ

• จักษุแพทย์ นำโดย แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา ทำหน้าที่ตรวจคัดกรองสุขภาพดวงตา ประเมินและควบคุมการหยอดยาขยายม่านตา พร้อมวางแผนการรักษาโรคทางตาเช่น ตาเข หรือตาขี้เกียจ
• นักทัศนมาตร ทำหน้าที่ตรวจวัดค่าสายตาอย่างละเอียดภายใต้การดูแลของจักษุแพทย์ โดยใช้เทคนิค (การใช้แสงกวาดดูปฏิกิริยาจอตา) ซึ่งให้ความแม่นยำสูงในเด็กเล็ก พร้อมทั้งประเมินการทำงานร่วมกันของตาทั้งสองข้าง

เราออกแบบเลนส์และคัดสรรกรอบแว่นที่สอดคล้องกับสรีระดั้งจมูกของเด็กโดยเฉพาะ เพื่อป้องกันแว่นตกลงมาตรึงตำแหน่งสายตาให้แม่นยำตลอดเวลา ราคาเริ่มต้น 9,900 บาท (ราคาเริ่มต้นอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ให้ตรวจสอบกับ Mattaya Vision Center อีกครั้ง)

สำหรับคุณพ่อคุณแม่ที่พาน้องๆ มาตรวจสายตาและมีภาวะสายตายาวตามวัย ทางร้านมีบริการ ทดลองใส่เลนส์โปรเกรสซีฟ ก่อนตัดแว่น ด้วยระบบ Simulation Test เพื่อหาค่าเฉพาะบุคคลที่ใส่สบายที่สุดเช่นกัน

เปรียบเทียบการวัดสายตาทั่วไป กับ การวัดสายตาเด็กที่ Mattaya

หากผู้ปกครองสังเกตเห็นความผิดปกติของการใช้สายตาหรือพบว่าบุตรหลานมีอาการปวดหัวบ่อยครั้ง แนะนำให้พาบุตรหลานมาตรวจประเมินอย่างละเอียดกับทีมแพทย์และนักทัศนมาตรที่คลินิกนะคะ เพื่อป้องกันความเสียหายต่อพัฒนาการการมองเห็นในระยะยาว เราพร้อมให้บริการที่ ร้านแว่น Mattaya Vision Center ทั้ง 5 สาขา:

• รพ.พญาไท 1
• สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• สาขาเอ็มโพเรียม
• สาขาเมกาบางนา
• สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า

ถ้าอาการไม่ดีขึ้น แวะมาให้หมอตรวจอย่างละเอียดได้ที่ Mattaya Vision Center นะคะ