วิตามินบำรุงสายตาเด็ก จำเป็นจริงไหม? ไขข้อข้องใจเรื่องจอประสาทตาและแสงสีฟ้าจากกุมารจักษุแพทย์

อาการความผิดปกติทางการมองเห็นที่คุณพ่อคุณแม่กังวลเมื่อลูกๆ พบเจอ ผู้ปกครองทุกท่านล้วนหาแต่สิ่งดีดีช่วยบำรุงดวงตาและปกป้องดวงตาอย่างดีที่สุด เพื่อให้เด็กๆ เติบโตอย่างดี มีพัฒนาการที่สมวัย สมบูรณ์และมีการดำเนินชีวิตประจำวันที่ดี วันนี้หมอจึงจะมาแนะนำเทคนิกการดูแลสุขภาพดวงตาสำหรับเด็กๆ อย่างละเอียดให้ฟังค่ะ

ความกังวลใจของพ่อแม่ที่เห็นลูกมีอาการผิดปกติ ทั้งขยี้ตาบ่อยและกระพริบตาถี่ มักนำไปสู่การซื้ออาหารเสริมมาให้ลูกทานด้วยความหวังว่าจะช่วยบรรเทาอาการให้ลดลง แต่ทานเสริมเท่าไหร่อาการก็ไม่หายไป สาเหตุหลักเป็นเพราะอาการเหล่านี้ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยอาหารเสริมเพียงอย่างเดียว หากไม่ได้รับการรักษาที่ต้นเหตุ

ปัจจัยหลักที่ส่งผลให้เกิดอาการขยี้ตาบ่อยและกระพริบตาถี่ ได้แก่

• ภูมิแพ้ขึ้นตา
• อาการตาแห้งจากการจ้องมองจอโดยไม่ค่อยกระพริบตา
• ความผิดปกติของค่าสายตาที่ซ่อนเร้น
• ภาวะกล้ามเนื้อตาล้าหรือตากระตุก

อาหารเสริมช่วยดูแลสุขภาพตาได้เพียงบางกรณีและทำหน้าที่เพียงบรรเทาอาการเบื้องต้น การแก้ไขปัญหาสายตาให้ดีขึ้นอย่างแท้จริงต้องอาศัยการตรวจหาสาเหตุหลักทางการแพทย์

ทุกวันนี้เด็กๆ เติบโตมาพร้อมกับหน้าจอสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตจนกลายเป็นเพื่อนสนิท ทั้งใช้สำหรับเรียนหนังสือ เล่นเกม ดูการ์ตูน และติดต่อสื่อสาร หน้าจอกลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การใช้สายตาเพ่งมองระยะใกล้ต่อเนื่องโดยไม่พัก ส่งผลกระทบโดยตรงต่อดวงตาของเด็กที่ยังอยู่ในช่วงเจริญเติบโต

กลไกความล้าที่พ่อแม่มองไม่เห็น

เวลาเด็กเพ่งมองหน้าจอ กล้ามเนื้อตาจะหดตัวเพื่อปรับความโค้งของเลนส์ตาให้สามารถโฟกัสภาพระยะใกล้ได้คมชัด กระบวนการนี้เรียกว่าการเพ่งมอง

เมื่อกล้ามเนื้อตาต้องหดเกร็งค้างเป็นเวลานาน จะเกิดอาการตาพร่ามัวชั่วคราว หรือที่เรียกว่าภาวะสายตาสั้นเทียม หากเด็กได้พักสายตา อาการนี้จะค่อยๆ ดีขึ้น แต่ถ้ากลับไปเพ่งหน้าจอต่อเนื่องซ้ำๆ ภาวะสายตาสั้นเทียมจะวนเวียนกลับมาและอาจกระตุ้นให้เกิดสายตาสั้นจริงได้ในอนาคต

ภัยเงียบที่ซ่อนอยู่ในแสงจอ

แสงจากหน้าจอเป็นแสงพลังงานสูงที่สามารถทะลุทะลวงเข้าไปถึงจอประสาทตา สำหรับเด็กที่อวัยวะต่างๆ ยังพัฒนาไม่เต็มที่ เซลล์รับแสงในตาจะมีความไวต่อการกระตุ้นมากกว่าผู้ใหญ่ เมื่อเด็กจ้องหน้าจอและรับแสงสีฟ้าในปริมาณมาก จะเกิดภาวะความเครียดออกซิเดชัน ซึ่งทำลายเซลล์จอประสาทตาอย่างช้าๆ แสงสีฟ้ายังรบกวนนาฬิกาชีวภาพของร่างกาย กดการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนิน ทำให้เด็กนอนหลับยาก หลับไม่ลึก และส่งผลเสียต่อการเจริญเติบโต

เมื่อเด็กๆ ใช้สายตาอย่างหนัก การเสริมโภชนาการจากแหล่งอาหารธรรมชาติเป็นทางเลือกที่ช่วยดูแลการทำงานของจอประสาทตา และลดความเมื่อยล้าของดวงตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ วิตามินบำรุงสายตาเด็กที่สำคัญ ได้แก่

• วิตามินเอ (Vitamin A): ช่วยคงสภาพเยื่อบุตาให้ชุ่มชื้น และเพิ่มประสิทธิภาพการมองเห็นในที่แสงน้อย
• ลูทีนและซีแซนทีน (Lutein & Zeaxanthin): สารต้านอนุมูลอิสระกลุ่มแคโรทีนอยด์ ช่วยกรองแสงพลังงานสูงและลดการเกิดออกซิเดชันของเซลล์รับแสง
• โอเมก้า-3 (Omega-3 / DHA): กรดไขมันสำคัญของจอประสาทตา ช่วยบรรเทาอาการตาแห้งจากการจ้องจอ
• วิตามินซีและอี (Vitamin C & E): สารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องเซลล์ในดวงตาจากการถูกทำลาย

หลายครอบครัวมักมีคำถามว่า ลูกสายตาสั้นทำไงดี และเชื่อว่าการทานวิตามินในปริมาณมากจะช่วยรักษาสายตาสั้นได้ ความเป็นจริงคือ ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ใดรับรองว่าวิตามินสามารถลดค่าสายตาสั้นได้

“หมอมักจะย้ำเสมอว่า วิตามินไม่ใช่ยารักษาอาการสายตาสั้นนะคะ แต่มันคือเกราะป้องกันความเสื่อมของดวงตาจากปัจจัยภายนอก การทานอาหารเสริมต้องทำควบคู่ไปกับการปรับพฤติกรรมค่ะ” (แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา)

ภาวะสายตาสั้นเกิดจากความผิดปกติทางโครงสร้างของดวงตา เช่น กระบอกตายาวเกินไป หรือความโค้งของกระจกตาที่ผิดปกติ อาหารเสริมทำหน้าที่บำรุงสุขภาพจอประสาทตาและต้านอนุมูลอิสระ แต่ไม่อาจหยุดการยืดยาวของลูกตาได้

การจัดการสายตาสั้นที่มีงานวิจัยทางการแพทย์รองรับ คือการใช้เลนส์เฉพาะทางที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมสายตาสั้นโดยตรง วิธีนี้ช่วยลดการกระตุ้นการยืดยาวของกระบอกตา ซึ่งยั่งยืนกว่าการพึ่งพาวิตามินเพียงอย่างเดียว

ที่ Mattaya Vision Center นักทัศนมาตรเป็นผู้ทำการวัดสายตาภายใต้การดูแลของจักษุแพทย์ เพื่อวิเคราะห์ความผิดปกติอย่างแม่นยำ เรามีระบบ Simulation Test ให้ผู้รับบริการได้ทดลองเลนส์จริงก่อนการตัดสินใจ ทั้งสำหรับเลนส์ชะลอสายตาสั้นในเด็ก รวมถึงผู้ใหญ่ก็สามารถทดลองใส่เลนส์โปรเกรสซีฟ ก่อนตัดแว่นได้เช่นกัน (ราคาเริ่มต้น 9,900 บาท ราคาเริ่มต้นอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ให้ตรวจสอบกับ Mattaya Vision Center อีกครั้ง)

การบำรุงสายตาเด็กด้วยวิตามินเป็นส่วนหนึ่งของการปกป้องดวงตาจากความเสื่อมและลดความเมื่อยล้า การดูแลที่สมบูรณ์แบบต้องทำควบคู่ไปกับการปรับพฤติกรรมการใช้สายตา และการสวมใส่แว่นตาที่ออกแบบมาเพื่อแก้ไขการมองเห็นโดยเฉพาะ

หากน้องมีอาการกระพริบตาถี่ ขยี้ตาบ่อย หรือคุณพ่อคุณแม่เริ่มกังวลเรื่องสายตาของลูก ขอเชิญแวะมาปรึกษาได้ทุกวัน ไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ แวะมาที่ Mattaya Vision Center ทุกสาขา เราพร้อมดูแลตั้งแต่ต้นจนหายขาด

• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขา รพ.พญาไท 1
• ร้านแว่น Mattaya Clinic สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเอ็มโพเรียม
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเมกาบางนา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า