แว่นอ่านหนังสือ ทำไมซื้อสำเร็จรูปถึงไม่จบ? วิธีเลือกให้ถนอมสายตาและไม่ดูแก่

อาการปวดหัว เวียนศีรษะ และกระบอกตาล้าหลังจากการใส่แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปที่ซื้อตามร้านทั่วไป คือปัญหาที่พบได้บ่อยมากในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป หลายท่านมักคิดว่าเมื่อเริ่มมองใกล้ไม่ชัด เพียงแค่หาแว่นขยายที่ใส่แล้วตัวหนังสือใหญ่ขึ้นก็เพียงพอแล้ว การสุ่มเลือกแว่นที่ไม่ได้ออกแบบมาให้ตรงกับดวงตาของตนเองอย่างแท้จริง คือสาเหตุหลักที่ทำให้ดวงตาต้องพยายามเพ่งและชดเชยค่าสายตาที่ผิดเพี้ยนอยู่ตลอดเวลา หากปล่อยไว้นานจะส่งผลเสียต่อการทำงานของกล้ามเนื้อตาโดยตรง ทำให้การอ่านหนังสือหรือการทำงานผ่านหน้าจอไม่ราบรื่นและทรมานกว่าเดิม

อาการที่บ่งบอกว่าคุณควรเริ่มใช้แว่นอ่านหนังสือ คือการต้องยื่นแขนออกไปไกลขึ้นเพื่ออ่านข้อความในโทรศัพท์มือถือ มองตัวหนังสือขนาดเล็กเบลอ ต้องการแสงสว่างมากขึ้นเวลาอ่านหนังสือ และมีอาการตาล้าหรือปวดกระบอกตาหลังจากการเพ่งระยะใกล้เป็นเวลานาน อาการเหล่านี้คือความเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของภาวะสายตายาวตามวัย

เมื่ออายุเข้าสู่ช่วง 40 ปี เลนส์ตา ของมนุษย์จะเริ่มสูญเสียความยืดหยุ่น กล้ามเนื้อตาที่ทำหน้าที่ปรับโฟกัสภาพระยะใกล้จะทำงานได้ลดลง อาการนี้ไม่ใช่โรคติดต่อหรือความผิดปกติร้ายแรง แต่เป็นความเสื่อมตามวัยที่ทุกคนต้องพบเจอ

จากผู้ป่วยที่เข้ามาปรึกษาที่คลินิก สิ่งที่หมอพบบ่อยในห้องตรวจคือ คนไข้มักทนฝืนเพ่งสายตาเป็นเวลานานจนเกิดอาการปวดศีรษะเรื้อรัง ก่อนที่จะตัดสินใจมาตรวจสายตา การรู้เท่าทันสัญญาณเตือนตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดภาระของดวงตาได้มาก

หากสังเกตว่ามีอาการเหล่านี้ ลองนัดตรวจสายตากับจักษุแพทย์เพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องค่ะ

การใส่แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปแล้วปวดหัว เกิดจากเลนส์สำเร็จรูปมีค่าสายตาเท่ากันทั้งสองข้าง ไม่มีค่าสายตาเอียง และไม่ได้กำหนดจุดศูนย์กลางตาดำ ให้ตรงกับผู้สวมใส่ ทำให้เกิดปริซึม ภายในเลนส์ กล้ามเนื้อตาจึงต้องทำงานหนักเพื่อรวมภาพ ส่งผลให้ตาล้าและปวดศีรษะเมื่อใช้งานต่อเนื่อง

ดวงตาของมนุษย์เรามีความซับซ้อนและมีค่าสายตาสองข้างที่ไม่เท่ากันเสมอไป การนำแว่นสำเร็จรูปที่ผลิตจากมาตรฐานโรงงานมาใช้งาน จึงเป็นการบีบบังคับให้ดวงตาต้องปรับตัวเข้าหาแว่น แทนที่แว่นจะปรับเข้าหาดวงตา

“หมอมักจะย้ำเสมอว่า ดวงตาแต่ละข้างของคนเรามีค่าสายตาไม่เท่ากัน การซื้อแว่นสำเร็จรูปที่ตอกเลขค่าสายตาเท่ากันทั้งสองข้างมาใส่ จึงเปรียบเสมือนการบังคับให้ตาต้องฝืนเพ่งตลอดเวลา ซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพตาในระยะยาวค่ะ”

ปัญหาหลักของแว่นสำเร็จรูปคือ จุดโฟกัสของเลนส์ไม่ตรงกับจุดกึ่งกลางตาดำ เมื่อมองผ่านเลนส์ที่ไม่ตรงจุดโฟกัส ภาพที่เห็นจะเกิดการบิดเบือน แม้จะรู้สึกว่าตัวหนังสือใหญ่ขึ้นและอ่านได้ แต่สมองและกล้ามเนื้อตาต้องรับภาระหนักในการประมวลผลตลอดเวลา

แว่นอ่านหนังสือเฉพาะบุคคลออกแบบมาให้ตรงกับค่าสายตาสั้น ยาว และเอียงของดวงตาแต่ละข้างอย่างแม่นยำ พร้อมตั้งจุดกึ่งกลางตาดำให้ตรงกับผู้สวมใส่ จึงให้ภาพคมชัดและสบายตา ต่างจากแว่นสำเร็จรูปที่มีค่าสายตาเท่ากันสองข้าง ไม่มีสายตาเอียง และจุดโฟกัสไม่ตรงตา ทำให้ปวดหัวเมื่อใส่นาน

“จากประสบการณ์ของหมอที่ดูแลผู้ป่วยมากว่าหลายปี การสวมใส่แว่นที่ไม่ได้ปรับแต่งให้เข้ากับค่าสายตาจริงของคนไข้ คือสาเหตุอันดับต้นๆ ของอาการตาล้าเรื้อรัง การวัดสายตาอย่างละเอียดจึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุดค่ะ”

เลนส์เฉพาะทางคอมพิวเตอร์ หรือเลนส์โปรเกรสซีฟ เป็นทางเลือกที่ดีกว่าแว่นอ่านหนังสือเลนส์ชั้นเดียว เพราะสามารถไล่ระดับค่าสายตาให้มองเห็นคมชัดได้ทั้งระยะใกล้ (มือถือ) และระยะกลาง (หน้าจอคอมพิวเตอร์) ภายในแว่นเดียว ช่วยลดอาการปวดคอบ่าไหล่จากการยื่นหน้าเข้าหาจอ

ข้อจำกัดที่ใหญ่ที่สุดของแว่นอ่านหนังสือแบบเลนส์ชั้นเดียว คือการมองเห็นชัดเพียงระยะเดียวเท่านั้น หากคุณปรับให้ชัดที่ระยะอ่านหนังสือ เมื่อเงยหน้าขึ้นมองจอคอมพิวเตอร์ที่อยู่ห่างออกไป ภาพจะเบลอทันที ทำให้ต้องโน้มตัวเข้าหาจอจนเสี่ยงต่อการเป็นออฟฟิศซินโดรม

การแก้ปัญหาที่ถูกต้องสำหรับผู้ที่มีภาวะสายตายาวตามวัย คือการใช้เลนส์ที่รองรับการมองเห็นหลายระยะ เลนส์โปรเกรสซีฟจะช่วยให้การใช้สายตาเป็นไปอย่างเป็นธรรมชาติ คุณสามารถอ่านเอกสาร พิมพ์งาน และมองเพื่อนร่วมงานได้โดยไม่ต้องถอดแว่นเข้าออก

ที่ Mattaya Vision Center มีระบบทดลองเลนส์ก่อนตัดสินใจ เพื่อให้มั่นใจว่าแว่นสายตาของคุณเหมาะสมกับการใช้งานจริงในชีวิตประจำวัน

ตามแนวทางของ American Academy of Ophthalmology (AAO) แนะนำให้ผู้ที่เข้าสู่วัย 40 ปี เข้ารับการตรวจคัดกรองสายตาอย่างน้อยทุก 1-2 ปี การประเมินสายตาที่ถูกต้องควรเริ่มจากการคัดกรองสุขภาพดวงตาอย่างละเอียด ที่ Mattaya Vision Center นักทัศนมาตรวัดค่าสายตา ภายใต้การดูแลของจักษุแพทย์ เพื่อให้มั่นใจว่าคุณไม่มีโรคตาอื่นๆ แอบแฝงอยู่

สำหรับการดูแลรักษาสายตาด้วยเลนส์เฉพาะทาง จะมีงบประมาณเริ่มต้นที่ 6,000 บาท และเลนส์โปรเกรสซีฟ ที่มองได้ทุกระยะ จะมีราคาเริ่มต้น 9,900 บาท (ราคา ณ วันที่เผยแพร่บทความ อาจมีการเปลี่ยนแปลง กรุณาสอบถาม Mattaya Vision Center อีกครั้ง) 

คุณสามารถเข้ารับบริการได้ที่สาขาใกล้บ้าน เช่น ร้านแว่น Mattaya Clinic สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา หรือ สาขาเอ็มโพเรียม ถ้าอาการเบลอมองใกล้ไม่ดีขึ้น หรือรู้สึกว่าแว่นเดิมมีปัญหา แวะมาให้หมอตรวจอย่างละเอียดได้ที่ Mattaya Vision Center นะคะ