คู่มือเลือก แว่นสายตาสั้น ตัดแว่นอย่างไรให้เลนส์บาง ใส่สบาย และถนอมสายตาที่สุด

ก่อนจะไปเลือกแว่น เราต้องมั่นใจก่อนว่าอาการที่คุณเป็นคือ สายตาสั้น จริงๆ ไม่ใช่แค่ภาวะตาพร่าชั่วคราว ภาวะสายตาสั้นเกิดจากโครงสร้างของลูกตายาวกว่าปกติ หรือกระจกตาโค้งเกินไป ทำให้แสงที่เข้าสู่ดวงตาไปโฟกัสด้านหน้าจอประสาทตา ภาพระยะไกลจึงเบลอ 4 สัญญาณเตือนว่าคุณอาจต้องตัดแว่นสายตาสั้น

1. มองไกลไม่ชัด: อ่านป้ายบอกทางไม่รู้เรื่อง จำหน้าเพื่อนที่เดินมาแต่ไกลไม่ได้ แต่พอดูมือถือใกล้ๆ กลับชัดแจ๋ว
2. ชอบหยีตา: การหรี่ตาลงเล็กน้อยเหมือนรูเข็ม ช่วยให้ภาพชัดขึ้นชั่วคราว ถ้าคุณทำแบบนี้บ่อยๆ แสดงว่าค่าสายตาเริ่มมีปัญหาแล้วค่ะ
3. ปวดกระบอกตาหรือขมับ: เกิดจากการที่กล้ามเนื้อตาต้องเพ่งตลอดเวลาเพื่อให้ภาพชัด
4. ขยับเข้าไปดูใกล้ๆ: เวลาดูทีวีหรืออ่านกระดาน ต้องยื่นหน้าหรือเดินเข้าไปใกล้กว่าคนอื่น

ระวัง! สายตาสั้นเทียม โรคฮิตของคนวัยทำงาน

ในยุคที่เราจ้องจอคอมพิวเตอร์และมือถือกันวันละ 8-10 ชั่วโมง หมอพบบ่อยมากที่คนไข้มาด้วยอาการมองไกลไม่ชัดเหมือนคนสายตาสั้น แต่จริงๆ แล้วเป็นภาวะ สายตาสั้นเทียม ภาวะนี้เกิดจากกล้ามเนื้อตาภายในเกิดการ “เกร็งค้าง” จากการเพ่งมองระยะใกล้นานเกินไป เมื่อวัดสายตาเบื้องต้นอาจพบค่าสายตาสั้นขึ้นมา 50-100 แต่เมื่อหยอดยาคลายกล้ามเนื้อตาหรือพักสายตา ค่าสายตานั้นจะหายไป

หมอมักจะย้ำเสมอว่า ก่อนตัดแว่นทุกครั้ง ควรได้รับการตรวจอย่างละเอียดเพื่อแยกภาวะสายตาสั้นเทียมออกไปก่อน เพราะถ้าเผลอไปตัดแว่นตามค่าสายตาที่เกร็งค้าง จะยิ่งทำให้ปวดตาและสายตาเสียในระยะยาวค่ะ

ใบค่าสายตาไม่ใช่รหัสลับค่ะ แต่มันคือแผนที่ดวงตาของคุณ การอ่านค่าเหล่านี้เป็น จะช่วยให้คุณเลือกชนิดของเลนส์ได้เหมาะสมขึ้น

ตัวอย่างการอ่าน: R: -4.00 -1.00 x 180 แปลว่า: ตาขวามี สายตาสั้น 400 ร่วมกับ สายตาเอียง 100 ที่องศา 180

ระดับความรุนแรงของสายตาสั้น

• สายตาสั้นน้อย: ไม่เกิน -3.00 D (สั้น 300) อาจไม่จำเป็นต้องใช้เลนส์ย่อบางมากนัก
• สายตาสั้นปานกลาง: -3.00 D ถึง -6.00 D จำเป็นต้องใส่แว่นตลอดเวลา และควรเริ่มพิจารณาเลนส์ย่อบาง
• สายตาสั้นสูง: มากกว่า -6.00 D ขึ้นไป กลุ่มนี้มีความเสี่ยงต่อโรคตาอื่นๆ เช่น จอประสาทตาเสื่อม หรือต้อหิน ควรตรวจสุขภาพตาปีละ 1 ครั้ง

โจทย์ใหญ่ของคนตัดแว่นสายตาสั้นคือ ทำอย่างไรไม่ให้เลนส์หนาและหนัก คำตอบอยู่ที่การเลือกค่า Index (ดัชนีหักเหแสง) ของเลนส์ค่ะ

1. เลนส์ธรรมดา

เหมาะสำหรับ: สายตาสั้นไม่เกิน -2.00 D เลนส์มาตรฐาน ราคาประหยัด แต่เนื้อเลนส์จะหนา หากค่าสายตาคุณเยอะกว่า -2.00 เลนส์จะเริ่มล้นกรอบแว่นและมีน้ำหนักมาก

2. เลนส์ย่อบาง

คือเลนส์ที่ใช้วัสดุพิเศษที่หักเหแสงได้ดีกว่า ทำให้ผลิตเลนส์ได้บางลงในค่าสายตาเท่าเดิม

• Index 1.60 (บางลง ~20%): เหมาะกับสายตาสั้น -2.00 ถึง -4.00 D เลนส์มีความเหนียว เหมาะกับกรอบเจาะหรือกรอบครึ่ง
• Index 1.67 (บางลง ~35%): เหมาะกับสายตาสั้น -4.00 ถึง -7.00 D เป็นจุดคุ้มทุนสำหรับคนสายตาสั้นเยอะที่อยากได้ความสวยงาม
• Index 1.74 (บางลง ~50%): เหมาะกับสายตาสั้น -7.00 D ขึ้นไป เป็นเลนส์พลาสติกที่บางที่สุดในปัจจุบัน ราคาสูงแต่ให้ผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยมเรื่องความบาง

สำหรับคนไข้ที่มีสายตาสั้นเกิน -4.00 D หมอแนะนำให้ลงทุนกับเลนส์ Index 1.67 ขึ้นไปค่ะ เพราะน้ำหนักที่ลดลงจะช่วยลดการกดทับที่ดั้งจมูก ทำให้ใส่แว่นได้สบายตลอดทั้งวัน

โค้ทติ้งที่ต้องมี

• Multicoat: ลดแสงสะท้อน ทำให้ภาพใสเคลียร์ ถ่ายรูปสวยไม่เห็นเงาสะท้อนในแว่น
• Blue Light Filter: กรองแสงสีฟ้า เหมาะมากสำหรับคนทำงานหน้าจอ ช่วยลดอาการตาล้า แต่อาจทำให้เห็นสีเพี้ยนอมเหลืองเล็กน้อย

คนสายตาสั้นเยอะมักตกม้าตายตอนเลือกกรอบแว่นค่ะ ต่อให้ใช้เลนส์ย่อบางราคาแพง แต่ถ้าเลือกกรอบผิด เลนส์ก็ยังดูหนาอยู่ดี นี่คือสูตรลับการเลือกกรอบฉบับ Mattaya Vision Center

1. ขนาดต้อง พอดี ไม่ใหญ่เกินไป

ยิ่งกรอบแว่นใหญ่ เลนส์ยิ่งต้องขยายออกไปใช้ส่วนขอบที่หนาที่สุด (เลนส์เว้า ตรงกลางบาง ขอบหนา)

• คำแนะนำ: เลือกกรอบขนาดเล็กถึงปานกลาง พยายามให้ดวงตาอยู่กึ่งกลางเลนส์มากที่สุด จะได้เลนส์ที่บางและเบาที่สุด

2. รูปทรงโค้งมนช่วยคุณได้

กรอบทรงกลมหรือทรงรี จะช่วยตัดส่วนขอบมุมของเลนส์ที่หนาที่สุดออกไปได้ ต่างจากกรอบทรงสี่เหลี่ยมเหลี่ยมที่มักจะเหลือขอบหนาๆ ไว้ที่มุมแว่น

3. กรอบพลาสติกหรือ Acetate ดีกว่ากรอบโลหะบาง

สำหรับคนสายตาสั้นสูง กรอบพลาสติกที่มีขอบหนาขึ้นมาหน่อย จะช่วย “ซ่อน” ความหนาของสันเลนส์ได้เนียนกว่ากรอบโลหะบางๆ และยังช่วยกระจายน้ำหนักได้ดีกว่าด้วยค่ะ

4. เลี่ยงกรอบเจาะถ้าสั้นเยอะ

กรอบเจาะจะโชว์ความหนาของเลนส์แบบ 100% ถ้าค่าสายตาเกิน -3.00 D ใส่กรอบเจาะอาจจะดูไม่สวยงามและเลนส์มีโอกาสกะเทาะได้ง่ายกว่า