ตากุ้งยิงมีกี่แบบ? รู้ชัด ตากุ้งยิงหัวผุด หัวหลบใน และก้อนไขมัน

ก่อนจะเจาะลึกว่าตากุ้งยิงมีกี่แบบ เราต้องแยกกลุ่มโรคให้ออกเสียก่อน เพราะวิธีดูแลรักษาต่างกันโดยสิ้นเชิง หมอแนะนำให้ใช้ความรู้สึกเจ็บเป็นตัววัดเกณฑ์เบื้องต้น

1. ถ้ากดแล้ว เจ็บ (ปวด บวม แดง) คุณมีโอกาสเป็น ตากุ้งยิงสูงมาก โรคนี้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เข้าไปที่ต่อมไขมันหรือขุมขนตา ทำให้เกิดฝีหนอง อาการเด่นคือมีตุ่มก้อนนูน บวมแดง รู้สึกร้อนบริเวณก้อน กดแล้วเจ็บ บางรายอาจเคืองตา น้ำตาไหล และมีขี้ตาเยอะกว่าปกติ

2. ถ้ากดแล้ว ไม่เจ็บ (คลำได้ก้อนไตแข็งๆ) อาการนี้เข้าข่าย ก้อนไขมันอุดตันที่เปลือกตา  ซึ่งไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค แต่เกิดจากท่อระบายไขมัน อุดตัน ทำให้น้ำมันระบายออกไม่ได้จนสะสมตัวเป็นก้อนแข็ง อาการเด่นคือคลำได้ก้อนแข็ง กลิ้งไปมาได้นิดหน่อย กดแล้วไม่เจ็บหรือแค่รู้สึกตึง หากก้อนใหญ่มากอาจกดทับกระจกตาทำให้มองเห็นภาพเบลอ

“หมอมักจะย้ำเสมอว่า หากคลำเจอก้อนที่เปลือกตาแล้วไม่เจ็บ อย่าชะล่าใจปล่อยทิ้งไว้จนก้อนแข็งตัว เพราะจะรักษายากขึ้น ควรเริ่มประคบอุ่นทันทีค่ะ”

เมื่อมั่นใจแล้วว่ามีอาการเจ็บ แสดงว่าเป็น ตากุ้งยิง แน่นอน ลำดับต่อไปคือการดูว่าเป็นประเภทไหน ตำแหน่งที่เกิดจะบ่งบอกถึงความรุนแรงและวิธีดูแลรักษา

1. ตากุ้งยิงชนิดภายนอก (External Hordeolum) หรือ ตากุ้งยิงหัวผุด ประเภทนี้สังเกตเห็นได้ง่ายที่สุด เกิดบริเวณขอบเปลือกตาด้านนอก ใกล้กับโคนขนตา มีจุดกำเนิดจากการอักเสบของต่อมไขมันรอบขนตา จะเห็นหัวฝีหรือหัวหนองสีขาวเหลืองผุดออกมาชัดเจน อาการเจ็บมักเป็นเฉพาะจุดที่หัวฝีขึ้น มักหายได้เร็วภายใน 3-5 วันเมื่อหัวหนองแตกและระบายออกเอง ข้อควรระวังขั้นเด็ดขาดคือห้ามบีบหนองออกเอง

2. ตากุ้งยิงชนิดภายใน (Internal Hordeolum) หรือ ตากุ้งยิงหัวหลบใน ประเภทนี้สร้างความเจ็บปวดได้มากกว่าและสังเกตยากกว่า เกิดบริเวณด้านในของเปลือกตา ต้องปลิ้นหรือพลิกเปลือกตาดูถึงจะเห็น จุดกำเนิดมาจากการอักเสบของต่อมไขมันเปลือกตาชั้นลึก อาการที่พบคือเปลือกตาบวมแดงเป็นวงกว้าง ไม่เห็นหัวหนองจากภายนอก แต่จะรู้สึกปวดลึกลงไปข้างใน และกดเจ็บมาก

หลายคนสงสัยว่าตอนแรกเป็นเพียงก้อนแข็งไม่เจ็บ ทำไมจู่ๆ ถึงปวดบวมขึ้นมา ในทางการแพทย์ ก้อนไขมันอุดตันสามารถกลายเป็นตากุ้งยิงได้ สาเหตุเกิดจากก้อนไขมันที่มีน้ำมันคั่งค้างเปรียบเสมือนอาหารชั้นดีของเชื้อโรค เมื่อเราขยี้ตาหรือร่างกายอ่อนแอ เชื้อแบคทีเรียจะเข้าไปทำปฏิกิริยากับไขมันก้อนนั้น ก่อให้เกิดการอักเสบเฉียบพลัน เปลี่ยนสภาพจากก้อนนิ่มๆ เป็นก้อนบวมแดงและเจ็บปวดทันที หากมีก้อนที่เปลือกตาแม้จะไม่เจ็บ ควรหมั่นประคบอุ่นและทำความสะอาดเปลือกตา เพื่อระบายไขมันเก่าออกและลดโอกาสการติดเชื้อรุนแรง

แม้ตากุ้งยิงส่วนใหญ่จะหายเองได้ แต่บางกรณีจำเป็นต้องพึ่งพายาปฏิชีวนะหรือเจาะระบายหนอง หากมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบมาพบจักษุแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเร่งด่วน

• มีหนองขนาดใหญ่ หรือหัวหนองไม่แตกออกเอง
• ตาแดงจัด เปลือกตาบวมปิดจนลืมตาไม่ขึ้น
• ตามัว การมองเห็นเริ่มแย่ลง หรือรู้สึกเหมือนมีม่านบังตา
• เป็นซ้ำซาก เป็นๆ หายๆ ที่เดิมบ่อยเกินไป (อาจต้องตรวจชิ้นเนื้อเพื่อแยกโรคอื่น)
• ก้อนแข็งผิดปกติ มีลักษณะขรุขระ สีผิวบริเวณนั้นเปลี่ยนไป
• อาการทรงตัวอยู่นานเกิน 1-2 เดือน แม้จะประคบอุ่นแล้วก้อนก็ไม่ยุบ

“ในมุมมองของหมอ การประคบอุ่นคือหัวใจสำคัญในการรักษาเบื้องต้น แต่ถ้า 2-3 วันแล้วอาการบวมแดงไม่ลดลง หรือมีปัญหาเรื่องการมองเห็นร่วมด้วย ควรรีบมาให้หมอตรวจละเอียดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนนะคะ”

สำหรับเคสที่มีอาการรุนแรงหรือจำเป็นต้องเจาะระบายหนอง หมอมัทยาประจำอยู่ที่ แผนกจักษุ รพ.พญาไท 1 สามารถเข้ามาให้หมอดูแลได้โดยตรง ส่วนผู้ที่มีปัญหาด้านการมองเห็นทั่วไป หรือต้องการตัดแว่นโปรเกรสซีฟคุณภาพสูงในราคาเริ่มต้น 9,900 บาท (ราคาเริ่มต้นอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ให้ตรวจสอบกับ Mattaya Vision Center อีกครั้ง)

หากคุณไม่แน่ใจว่าก้อนที่เปลือกตาเป็นประเภทไหน หรือดูแลตัวเองด้วยการประคบอุ่นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น อย่าลังเลที่จะเข้ามาให้จักษุแพทย์ช่วยตรวจวินิจฉัย การรู้สาเหตุที่แน่ชัดตั้งแต่เนิ่นๆ คือกุญแจสำคัญของการรักษาที่รวดเร็วและปลอดภัย ถ้าอาการไม่ดีขึ้น แวะมาให้หมอตรวจละเอียดได้ที่ Mattaya Vision Center นะคะ