วิตามินเอ ตัวช่วยบำรุงสายตา หรือแค่ความเชื่อ?

อาการตาล้า ตาแห้ง คงจะเป็นปัญหากวนใจของใครหลายคนใช่ไหมคะ? หมอเข้าใจปัญหานี้ดีค่ะ เพราะมีคนไข้หลายรายเข้ามาปรึกษาหมอ และถามหาอาหารเสริมบำรุงสายตา โดยเฉพาะวิตามินเอ ที่หลายคนเคยได้ยินว่าช่วยบำรุงสายตาได้เป็นอย่างดี

หมออยากจะบอกว่าวิตามินเอช่วยสนับสนุนสุขภาพตาได้จริง แต่ไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของปัญหาการมองเห็น ดังนั้น ในบทความนี้หมอจึงจะพามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิตามินเอ และอาหารเสริมบำรุงสายตาให้มากขึ้น เพื่อให้สามารถเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสมค่ะ

สรุปประเด็นสำคัญ

• วิตามินเอเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อการรักษาสมดุลของกระจกตาและช่วยให้การมองเห็นในที่มืดทำงานได้อย่างปกติ
• อาการตาแห้งหรือตาล้าเรื้อรังอาจไม่ได้เกิดจากการขาดสารอาหารเสมอไป แต่มักเป็นสัญญาณเตือนจากค่าสายตาที่เปลี่ยนแปลง
• การทานอาหารเสริมบำรุงสายตาเพียงอย่างเดียวไม่อาจแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างของดวงตา เช่น สายตาสั้น สายตายาว หรือสายตาเอียงได้
• แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา แนะนำให้ดูแลโภชนาการควบคู่ไปกับการตรวจวัดค่าสายตากับนักทัศนมาตรเพื่อแก้ปัญหาที่ต้นตออย่างแท้จริง
• การสวมแว่นสายตาที่ปรับจุดโฟกัสได้พอดีคือทางออกที่ช่วยลดภาระการเพ่งของกล้ามเนื้อตาได้อย่างยั่งยืน

“หมอครับ เล่นเกมทั้งคืนจนตาแห้ง ใช้อาหารเสริมตัวไหนได้บ้างครับ” “หมอคะ ดูซีรีส์ทั้งคืน จนปวดตา มีวิตามินบำรุงตาไหมคะ” นี่เป็นสิ่งที่หมอได้ยินคนไข้เข้ามาปรึกษาที่คลินิกอยู่บ่อย ๆ ซึ่งหมออยากจะบอกว่าในความเป็นจริงการบำรุงสายตา บางครั้งอาจไม่จำเป็นต้องทานอาหารเสริมก็ได้นะคะ

เพราะในอาหารที่เราทานเข้าไป ล้วนมีสารอาหาร ซึ่งสารอาหารเหล่านี้มีส่วนสำคัญในการบำรุงสายตาอยู่แล้ว โดยนอกจากวิตามินเอ ก็ยังมีสารอาหารอื่น ๆ ที่ช่วยบำรุงตาได้เป็นอย่างดี เช่น วิตามินซี, วิตามินอี, แคโรทีนอยด์, ฟลาโวนอยด์, ซีลีเนียม เพียงแต่ต้องเลือกทานอย่างเหมาะสม ในส่วนของอาหารเสริมบำรุงสายตา หมอจะแนะนำก็ต่อเมื่อมีข้อจำกัดด้านอาหาร หรือมีปัญหาขาดวิตามินจริง ๆ ค่ะ 

กลไกการทำงานต่อโครงสร้างดวงตา

เพื่อให้เข้าใจการทำงานของสารอาหารต่อโครงสร้างดวงตา หมอจะอธิบายแบบนี้นะคะ เพื่อให้ดวงตาสามารถมองเห็นได้ดี โดยเฉพาะในที่แสงน้อย ร่างกายจำเป็นต้องใช้วิตามินเอในกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็น ซึ่งมีผลต่อการทำงานของจอประสาทตา 

หากได้รับวิตามินเอไม่เพียงพอ อาจส่งผลให้การมองเห็นในที่มืดแย่ลง หรือเกิดภาวะตาบอดกลางคืนได้ นอกจากนี้ วิตามินเอยังมีบทบาทต่อเยื่อบุตาและกระจกตา ช่วยให้พื้นผิวดวงตาอยู่ในสภาพสมดุล และลดโอกาสเกิดความผิดปกติจากภาวะขาดสารอาหารด้วยค่ะ

ต้นตอของปัญหาที่มักถูกมองข้าม

ปฏิเสธไม่ได้ว่าคนไข้หลายราย มองหาแต่อาหารเสริม หรือวิตามิน จนมองข้ามปัญหาที่สำคัญอย่างการทานอาหารไม่หลากหลาย จนทำให้ร่างกายขาดวิตามินที่ช่วยบำรุงสายตาไป ดังนั้น หมอแนะนำให้ทานอาหารอย่างหลากหลาย หรือถ้าต้องการทานอาหารเสริมบำรุงสายตาจริง ๆ ก็ควรปรึกษาจักษุแพทย์ก่อนค่ะ

วิตามินเอ เป็นตัวช่วยบำรุงสายตาที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ ทั้งยังสามารถหาทานได้ง่ายจากอาหารรอบตัว เช่น แครอท ไข่แดง นม รวมถึงตับค่ะ และเพื่อให้รู้ปริมาณที่เหมาะสมในการรับประทาน หมอจะยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจนค่ะ

ช่วงวัย	ปริมาณที่เหมาะสม
เด็ก	300 ไมโครกรัม (mcg) หรือ 1,000 IU
วัยรุ่น	600 ไมโครกรัม (mcg) หรือ 2,000 IU
ผู้ใหญ่	ผู้ชาย: 900 ไมโครกรัม (mcg)หรือ 3,000 IU ผู้หญิง: 700 ไมโครกรัม (mcg) หรือ 2,300 IU

หนึ่งในสิ่งที่บางคนอาจจะยังเข้าใจผิด คือการทานอาหารเสริมบำรุงสายตา หรือวิตามินเอเยอะ ๆ แล้วจะช่วยแก้สายตาสั้น ทำให้กลับมามองเห็นชัดได้ ในความเป็นจริงไม่ใช่แบบนั้นนะคะ เพราะอาหารเสริมมีบทบาทในการสนับสนุนสุขภาพตาโดยรวม แต่ไม่ได้ช่วยเปลี่ยนค่าสายตา

ถ้าหากสายตาของคุณยังปกติ การดูแลโภชนาการให้เหมาะสมจะช่วยสนับสนุนสุขภาพตาโดยรวมได้ ถ้าหากคุณสายตาสั้นแล้ว จะต้องแก้ไขด้วยการสวมแว่นตา คอนแทคเลนส์ หรือทำเลสิกเท่านั้นค่ะ

ปัญหาจุดโฟกัสสายตา อย่างสายตาสั้น สายตายาว และสายตาเอียง เป็นหนึ่งในปัญหาที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของหลายคน เพราะทำให้มองเห็นภาพไม่ชัด ภาพซ้อน หรือเบลอ ซึ่งแนวทางการแก้ไข หมอจะแบ่งเป็น 2 รูปแบบค่ะ

• กรณีที่สายตายังปกติ แต่ต้องบำรุง

ถ้าหากสายตาของคุณยังปกติ และต้องการบำรุงสายตาโดยรวม การดูแลเรื่องโภชนาการ และทานอาหารที่มีประโยชน์ในการบำรุงสายตา จะช่วยดูแลสุขภาพตาได้ค่ะ

• กรณีที่มีปัญหาจุดโฟกัส

กรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับจุดโฟกัส โภชนาการหรืออาหารเสริมจะไม่ได้มีบทบาทเท่าไหร่นัก ควรแก้ไขด้วยแว่นสายตา เพราะจะช่วยปรับการมองเห็นให้คมชัด ลดอาการตาล้า อย่างไรก็ตาม แนะนำให้เข้าปรึกษาจักษุแพทย์ก่อนนะคะ เพื่อวัดค่าสายตาอย่างแม่นยำ และเลือกแว่นที่เหมาะกับแต่ละคนมากที่สุดค่ะ

“ขวาร้าย ซ้ายดี” ตาซ้ายกระตุกจะมีเรื่องดี ๆ เกิดขึ้น ส่วนถ้าตาขวากระตุกอาจจะโชคร้าย เป็นความเชื่อที่มีมาอย่างยาวนาน และหมอก็ได้ยินอยู่บ่อย ๆ เหมือนกันค่ะ 

แต่ในทางวิทยาศาสตร์การที่กล้ามเนื้อตากระตุก เป็นสัญญาณเตือนสุขภาพตา เพราะกล้ามเนื้อรอบตาเกร็งจากการพักผ่อนน้อย หรือมีความเครียด จนทำให้เกิดอาการตาล้า ดังนั้น ถ้าหากมีอาการตากระตุกบ่อย ๆ ควรปรึกษาจักษุแพทย์ เพื่อรักษาอย่างเหมาะสม

คำถามที่พบบ่อย

วิตามินเอเป็นสารอาหารสำคัญต่อการทำงานของดวงตาและสุขภาพตาโดยรวม แต่ไม่ได้แก้ไขค่าสายตาสั้น หรือปัญหาจุดโฟกัสผิดปกติ ถ้าหากมีปัญหาค่าสายตาสามารถเข้ามาตรวจสุขภาพตาอย่างละเอียด โดยนักทัศนมาตร และจักษุแพทย์ ที่ Mattaya Vision Center ได้ค่ะ

หากคุณกำลังเผชิญกับอาการตาล้าเรื้อรัง และอยากรู้ว่าสาเหตุที่แท้จริงมาจากค่าสายตาหรือไม่ ขอเชิญแวะมาปรึกษาและสัมผัสประสบการณ์ Simulation Test ได้ทุกวัน ไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ แวะมาที่ Mattaya Vision Center ทุกสาขา เราพร้อมดูแลตั้งแต่ต้นจนหาย:

• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขา รพ.พญาไท 1
• ร้านแว่น Mattaya Clinic สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเอ็มโพเรียม
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเมกาบางนา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า